Grote regionale verschillen in aantal Inbewaringstelling
Over de periode 2005-2009 zijn in totaal 40.195 Inbewaringstelling (IBS) aangevraagd. Dit aantal is inclusief het aantal IBS waarbij de woonplaats van de patiënt niet bekend is. In de kaart staan per gemeente het aantal aangevraagde IBS per 10.000 inwoners van 12 jaar en ouder weergegeven. Op gemeenteniveau zijn er grote verschillen. Gemeente Venray heeft met 14,7 het hoogste aantal IBS per 10.000 inwoners van 12 jaar en ouder. Ook Venlo scoort hoogt met een rate van 12,1. Verder scoren ook de grote steden Amsterdam en Rotterdam hoog. In 76% van alle gemeenten zijn er minder dan 5 IBS per 10.000 inwoners van 12 jaar en ouder.
In figuur 1 is de ontwikkeling in te tijd afgebeeld in het aantal bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (inclusief het aantal waarvan de woonplaats van de patiënt onbekend is; zie ook het ).
Figuur 1: Ontwikkeling in het aantal bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (Bopz) 2005-2009 (Bron: IGZ).
De Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (Bopz) regelt gedwongen opname en behandeling van mensen van 12 jaar en ouder die lijden aan een psychiatrische ziekte. Grofweg kan een onderscheid gemaakt worden tussen een inbewaringstelling (IBS) en een rechterlijke machtiging (RM).
Een IBS is een openbare orde maatregel waarbij de burgemeester op basis van de verklaring van een psychiater iemand in een psychiatrische instelling kan laten opnemen. Iedereen die vindt dat iemand gevaar veroorzaakt, kan dit melden aan de politie of een medische zorgverlener en vragen om een opname. Dit gevaar dient onmiddellijk dreigend te zijn. Een IBS is drie weken geldig. Bij een RM is in tegenstelling tot IBS geen sprake van een acute crisissituatie en duurt veelal een half jaar of langer.
Er is een aantal voorwaarden voordat iemand gedwongen opgenomen kan worden. Er moet een ernstig vermoeden te zijn van een geestesstoornis die gevaar veroorzaakt. Dat kan zijn gevaar voor de patiënt zelf of gevaar voor zijn omgeving. Verder dient de patiënt niet vrijwillig te willen meewerken aan een behandeling. Een dwangmaatregel moet de laatste mogelijkheid zijn en dat betekent dat andere behandelvormen moeten zijn overwogen of uitgeprobeerd. De minimumleeftijd voor een Bopz-maatregel is 12 jaar. In de afgelopen jaren is er sprake van een forse toename in dwangmaatregelen (vooral rechterlijke machtigingen).
Vergelijk deze kaart ook eens met:
