Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationale Atlas Volksgezondheid
DTP volledig afgesloten 2008

De laagste vaccinatiepercentages in de Bible-belt

Vaccinaties voor kompasdifterie, kompastetanus en kompaspolio (DTP) maken deel uit van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP). In tegenstelling tot veel andere landen is in ons land niemand wettelijk verplicht zichzelf of zijn kind te laten vaccineren tegen welke ziekte dan ook. Vrijwel alle ouders laten het echter vrijwillig doen. Vaccinatie vindt meestal plaats op het consultatiebureau voor zuigelingen en peuters.

De kaart laat zien dat het percentage gevaccineerde schoolkinderen in de meeste gemeenten hoger is dan 90%. Gemeenten met een vaccinatiepercentage lager dan 90% vinden we vooral in de zogenaamde 'Bible-belt'. Dit is een gebied dat zich uitstrekt van de Zeeuwse eilanden via het Zuid-Hollandse en Utrechtse platteland naar de Noord-Veluwe en de kop van Overijssel (Knippenberg et al., 1986; Knippenberg, 1992).

Een aanwijzing dat het om regionale clustering van gelijkgestemden gaat, is het aantal stemmers op de kleine confessionele partijen (zie bijvoorbeeld de kaart met SGP-stemmers). In hun kringen bestaat weerstand tegen de (volledige) uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma. De vaccinatieweigeraars zijn niet alleen geografisch maar ook sociaal-demografisch geclusterd. Dat wil zeggen dat het sociale leven (kerk, school, werk en ontspanning) zich grotendeels binnen eenzelfde groep afspeelt met een sterke mate van onderling contact.

Juist doordat mensen die niet gevaccineerd zijn, regionaal en ook sociaal-demografisch geclusterd zijn, kunnen epidemieën ontstaan. kompasPolio is hier een voorbeeld van: zowel in 1978 als in 1992/1993 was er een landelijke epidemie.

In 2008 (het meest recente jaar waarvoor informatie beschikbaar is) was 92,6% van de schoolkinderen die in 1997 zijn geboren gevaccineerd tegen DTP. In datzelfde jaar was 94,5% van de zuigelingen die in 2005 geboren zijn gevaccineerd tegen DKTP. Voor kleuters geboren in 2002 was dit percentage 91,5%. Hieronder is een tabel opgenomen met de percentages van de afgelopen drie peiljaren.

Tussen 2006 en 2008 is een iets lagere vaccinatiegraad gemeten ten opzichte van voorgaande peiljaren, vooral voor kleuters en schoolgaande kinderen. Dit verschil is vooral toe te schrijven aan een nieuwe methode om de vaccinatiegraad vast te stellen, die vanaf 2006 wordt gebruikt. Deze cijfers geven nauwkeuriger aan of de vaccinaties voldoen aan de richtlijnen van het RVP, zoals het tijdstip waarop de vaccinaties zijn gegeven.

DKTP zuigelingen*

DTP kleuters*

DTP schoolkinderen*

peiljaar

cohort

percentage

cohort

percentage

cohort

percentage

2006

2003

94,3%

2000

92,5%

1995

93,0%

2007

2004

94,0%

2001

92,1%

1996

92,5%

2008

2005

94,5%

2002

91,5%

1997

92,6%

*De vaccinatiegraad is vastgesteld op de leeftijd van 2 jaar (zuigelingen), 5 jaar (kleuters) en 10 jaar (schoolkinderen).

Vergelijk deze kaart ook eens met:

Kijk ook eens bij andere websites:

urlRijksvaccinatieprogramma

Scheidingslijn bij bronvermelding

Literatuur: Van Lier et al., 2008

.

Bronnen en Literatuur

Literatuur

  • Knippenberg H, Stoppelenburg CM, Wusten HH van der.De protestantenband van Nederland: de geografische spreiding der orthodox-protestanten in 1920 en 1985/86. KNAG Geografisch Tijdschrift 1986; 23: 12-22.
  • Knippenberg H.De religieuze kaart van Nederland. Omvang en geografische spreiding van de godsdienstige gezindten vanaf de reformatie tot heden. Assen/Maastricht: Van Gorcum, 1992.
  • Lier EA van, Oomen PJ, Zwakhals SLN, Drijfhout IH, Hoogh PAAM, Melker HE de. Vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma Nederland, verslagjaar 2006-2008. Bilthoven: RIVM,2008.

Begrippen en afkortingen

Definities

DTP-polio
Diphtheria, whooping cough, tetanus, poliomyelitis
Nationale Atlas Volksgezondheid, versie 4.7, 22 maart 2012
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.
Creative Commons Licentie