Interventies

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

BMI

Body Mass Index

Maat voor (over)gewicht in kg/(lengte in m2).

CBO

Kwaliteitsinstituut voor de gezondheidszorg CBO (voorheen: Centraal Begeleidingsorgaan voor de Intercollegiale Toetsing)

URL: http://www.cbo.nl

CFI

Centrale Financiën Instellingen

EL&I

Economische Zaken, Landbouw & Innovatie

De ministeries van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) en Economische Zaken (EZ) zijn opgegaan in het ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie (EL&I). www.http://www.rijksoverheid.nl/ministeries/eleni

IGZ

Inspectie voor de Gezondheidszorg

URL: http://www.igz.nl

NISB

Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen.

URL: http://www.nisb.nl

TIA

Transient Ischemic Attack

Transiënte Ischemische Aanval. Een tijdelijke vermindering van de doorbloeding van een meestal klein gebied in de hersenen. De klinische verschijnselen zijn binnen 24 uur volledig verdwenen.

Definities

Beroerte

Cerebrovasculaire aandoeningen (CVA), ook wel aangeduid met beroerte, zijn een verzameling van ziektebeelden waarbij sprake is van een stoornis in de bloedvoorziening van de hersenen. Een herseninfarct (ischemische beroerte), ontstaat door een afsluiting van een bloedvat (vaak op basis van een stolsel wat elders is ontstaan). Een hersenbloeding (bloedige beroerte) is het gevolg van een gescheurd bloedvat.

Cholesterol

Zonder cholesterol kan het lichaam niet goed functioneren, echter een teveel is schadelijk. Het lichaam maakt zelf cholesterol aan in de lever, wat normaal gesproken precies genoeg is. Het cholesterol bestaat grotendeels uit LDL en HDL deeltjes. LDL-cholesterol kan zich gemakkelijk in de wanden van de slagaders nestelen en vernauwingen veroorzaken. Daarom heet het ook wel ‘slecht’ cholesterol. Het HDL voert het teveel aan cholesterol af naar de lever, die ervoor zorgt dat het in de darmen komt en via de ontlasting uitgescheiden wordt. HDL-cholesterol wordt ook wel ‘goed’ cholesterol genoemd.

Coronair lijden

Vaatlijden van de kransslagaders. De slagaders rondom het hart zelf kunnen, net als alle andere slagaders, met plaques en bloedplaatjes vernauwen. Bij het tekort aan zuurstof door deze ophoping(en) krijgt men pijn op de borst (angina pectoris). Indien de vernauwing een verstopping wordt, sterft een deel van de hartspier af door zuurstoftekort (hartinfarct).

Obesitas

BMI >= 30 kg/m2 (voor personen van 18 jaar en ouder; voor jongeren gelden andere afkapwaarden).

Perifeer arterieel vaatlijden

Perifeer arterieel vaatlijden (PAV) is vaatlijden in buik en/of benen als gevolg van slagaderverkalking. PAV heeft verschillende uitingsvormen zoals: etalagebenen (claudicatio intermittens), kritieke ischemie, en arteriële embolie of trombose.

Secundaire preventie

Opsporen van een ziekte of een risicofactor van een ziekte voordat de 'patiënt' zich van de ziekte bewust is, gevolgd door adequate behandeling.

Transvetzuren

Onverzadigde vetzuren, die hetzelfde effect hebben als verzadigde vetzuren. Transvetzuren komen vooral voor in koek, gebak, voorgebakken friet en hartige snacks.

Type 1 diabetes mellitus

Diabetes mellitus als gevolg van de afbraak van insulineproducerende cellen (beta-cellen) van de alvleesklier (pancreas), waardoor een absoluut insulinetekort ontstaat. Zonder toediening van insuline treedt een levensbedreigende situatie op. Bij westerlingen is er meestal sprake van een autoimmuunproces.

Type 2 diabetes mellitus

Diabetes mellitus als gevolg van stoornissen in de insulinesecretie en/of het niet optimaal benutten van de aanwezige insuline door weefsels (insulineresistentie).

Vasculair risicomanagment

Diagnostiek, behandeling, begeleiding van risicofactoren inclusief leefstijlfactoren bij patiënten die lijden aan een door slagaderverkalking veroorzakkte hart- of vaatziekte, zoals myocardinfarct, angina pectoris, herseninfarct en perifeer arterieel vaatlijden èn bij hoogrisicopersonen (personen die een absoluut risico van meer dan 20% hebben binnen 10 jaar op een cardiovasculair event).

Verzadigd vet

Verzadigd vet heeft als eigenschap dat het gehalte aan cholesterol in het bloed kan laten stijgen. Hierdoor is er meer kans dat zich vetlaagjes afzetten in de bloedvatwanden, die langzaam kunnen dichtslibben waardoor een hartinfarct of herseninfarct ontstaan.