• Begrippen
• Afkortingen

---

Begrippen

A1-inzet

Spoedeisende rit in opdracht van de centralist van de MKA in geval van acute bedreiging van de vitale functies van de patiënt en in het geval dat dit gevaar pas na beoordeling door de ambulancebemanning ter plaatse kan worden uitgesloten.

A2-inzet

Rit in opdracht van de centralist van de MKA naar aanleiding van een zorgvraag waaruit blijkt dat geen sprake is van direct levensgevaar, maar waarbij de ambulance wel zo snel mogelijk ter plaatse dient te zijn.

Apotheekhoudenden

Openbare apotheken of apotheekhoudende huisartsen.

A-segment

De prijzen van DBC's in het A-segment worden landelijk vastgesteld en zijn dus in ieder ziekenhuis gelijk. De prijzen van DBC's in het B-segment mogen ziekenhuizen zelf vaststellen. Hierover onderhandelen zij met verzekeraars.

Beroepsbevolking

Tot de beroepsbevolking worden gerekend: personen (15-65 jaar) die: - ten minste 12 uur per week werken, of - werk hebben aanvaard waardoor ze ten minste 12 uur per week gaan werken, of - verklaren ten minste 12 uur per week te willen werken, daarvoor beschikbaar zijn en activiteiten ontplooien om werk voor ten minste 12 uur per week te vinden.

Besteedbaar inkomen

Het bruto-inkomen verminderd met de premies sociale zekerheid en andere betaalde overdrachten (o.a. alimentatie voor ex-partner) en de loon-, inkomsten- en vermogensbelasting.

B-inzet

Rit in opdracht van de centralist van de MKA naar aanleiding van een zorgvraag zonder A1- of A2-urgentie, waarbij een tijdstip is afgesproken voor het halen of brengen.

DTP-polio

Diphtheria, whooping cough, tetanus, poliomyelitis

Eenpersoonshuishouden

Personen die alleen in een woonruimte zijn gehuisvest, of personen die met anderen eenzelfde adres bewonen maar een eigen huishouding voeren. Personen in inrichtingen, instellingen en tehuizen beschouwen we niet als eenpersoonshuishouden.

Eerstelijnszorg

O.a. huisartsenzorg, tandheelkundige zorg, paramedische zorg, verloskundigenpraktijken, algemeen maatschappelijk werk, eerstelijnspsychologen.

Gestandaardiseerde sterfte

Bij het gestandaardiseerd sterftecijfer zijn de effecten van de verschillen in de samenstelling van de bevolking naar omvang en leeftijd tussen de diverse jaren uitgeschakeld. De gemiddelde bevolking naar omvang en leeftijd van Nederland over 1990 heeft als standaardbevolking gediend.

Gezinsherenigers

Bij gezinsherenigende migratie gaat het om gezinnen die al voor de immigratie bestonden. Een of meerdere gezinsleden voegen zich bij het andere deel van het gezin dat al eerder naar Nederland is gekomen. Gezinsleden – van bijvoorbeeld een arbeidsmigrant – die in hetzelfde jaar immigreren, worden ook onder de gezinsherenigers gerekend.

Gezinsvormers

Van gezinsvormende migratie is sprake als men zich in Nederland vestigt met het oog op een huwelijk of niet-gehuwd samenwonen. Gezinsvorming is alleen toegestaan als de immigranten beschikken over voldoende inkomen en passende huisvesting.

Levensverwachting

Het gemiddeld aantal nog te verwachten levensjaren op een bepaalde leeftijd.

Niet-westerse allochtonen

Personen met een vader en/of moeder geboren in Afrika, Latijns-Amerika of Azië (exclusief Indonesië en Japan) of Turkije.

Obesitas

Body Mass Index (BMI) >= 30 kg/m2

Receptgeneesmiddel

Een receptgeneesmiddel is een geneesmiddel dat uitsluitend op recept van een voorschrijver verkrijgbaar is. De receptgeneesmiddelen zijn verkrijgbaar bij openbare apotheken, apotheekhoudende huisartsen en ziekenhuisapotheken.

Regionale bevolkings- en allochtonenprognose 2005-2025

De Regionale bevolkings- en allochtonenprognose 2005-2025 is in samenwerking tussen het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het Ruimtelijk Plan Bureau (RPB) tot stand gekomen. Het presenteert een samenhangend en gedetailleerd toekomstbeeld van de bevolkingsontwikkelingen van de provincies en gemeenten. Hierbij wordt uitgegaan van de 467 gemeenten per 1 januari 2005. De cijfers zijn gebaseerd op veronderstellingen over de toekomstige ontwikkelingen van regionale verschillen in geboorte, sterfte, buitenlandse migratie en verhuizingen. Gedetailleerde cijfers zijn te vinden in de databank StatLine (statline.cbs.nl) en op de website van het CBS (www.cbs.nl)

Responstijd

De responstijd is de tijdsduur vanaf het begin van de aanname (= het opnemen van de telefoon) door de centralist van de Meldkamer Ambulancezorg (MKA) tot het moment waarop de ambulance arriveert op de door de centralist van de MKA aangegeven plaats zo dicht mogelijk bij de patiënt en waar de ambulance nog kan komen. De responstijd is opgebouwd uit: tijdsduur aanname en uitgifte, uitruktijd en aanrijdtijd.

Saldo administratieve correcties

Administratieve opnemingen minus de administratieve afvoeringen uit de Gemeentelijke Basisadministratie persoonsgegevens. Administratieve opneming betreft veelal hervestiging van mensen die eerder administratief zijn afgevoerd en die de gemeente melden dat zij nooit uit Nederland zijn weggeweest. Het saldo kan worden opgevat als niet-gemelde emigratie.

Tweedelijnszorg

O.a. ziekenhuiszorg en tweedelijns ggz.

Type 1 diabetes mellitus

Diabetes mellitus als gevolg van de afbraak van insulineproducerende cellen (beta-cellen) van de alvleesklier (pancreas), waardoor een absoluut insulinetekort ontstaat. Zonder toediening van insuline treedt een levensbedreigende situatie op. Bij westerlingen is er meestal sprake van een autoimmuunproces.

Type 2 diabetes mellitus

Diabetes mellitus als gevolg van stoornissen in de insulinesecretie en/of het niet optimaal benutten van de aanwezige insuline door weefsels (insulineresistentie).

Vaccinatiegraad

Het gedeelte van de bevolking dat is gevaccineerd ten opzichte van het totale aantal mensen dat in aanmerking komt voor de vaccinatie.

Vruchtbaarheidscijfer

Gemiddeld aantal levendgeboren kinderen per vrouw. Schatting voor het gemiddeld aantal kinderen dat een vrouw krijgt indien de in een bepaald jaar of voor een bepaald geboortecohort waargenomen leeftijdsspecifieke vruchtbaarheidscijfers gedurende haar leven zouden gelden. Het cijfer wordt berekend door het aantal in een jaar geboren kinderen per leeftijdsjaar van de moeder te delen op het totaal aantal vrouwen van die leeftijd, en vervolgens de uitkomsten hiervan te sommeren over de vruchtbare levensjaren.

Westerse allochtonen

Personen met een vader en/of moeder geboren in Europa (excl. Turkije), Noord-Amerika en Oceanië of Indonesië of Japan.

Zelfzorggeneesmiddel

Een geneesmiddel dat zonder recept van een voorschrijver verkrijgbaar is. Sinds 1 Juli 2007 zijn de zelfzorggeneesmiddelen in drie categorieën ingedeeld: UA - geneesmiddelen die uitsluitend bij de apotheek verkocht mogen worden; UAD - geneesmiddelen die verkocht mogen worden bij apotheken en drogisten; AV - geneesmiddelen die buiten apotheek en drogist verkocht mogen worden.

Naar boven

---

Afkortingen

AGS

Adrenogenitaal syndroom

AMK

Advies- en Meldpunt Kindermishandeling

URL: http://www.amk-nederland.nl/

anw

Avond-, nacht-, en weekenddienst

APZ

Algemeen psychiatrisch ziekenhuis

Regionale voorziening voor crisisopvang, behandeling, verpleging en resocialisatie van alle categorieën psychiatrische patiënten. De behandeling geschiedt meestal door een (multi-disciplinair) team en omvat een breed spectrum van therapieën. De behandelduur kan variëren van enkele maanden tot vele jaren. Naast intramurale zorg biedt een APZ vaak deeltijdbehandeling en ambulante (poliklinische) geestelijke gezondheidszorg.

AVV

Adviesdienst Verkeer en Vervoer

AWBZ

Algemene wet bijzondere ziektekosten

AZN

Ambulancezorg Nederland

Branche-organisatie die zich primair richt op de Regionale AmbulanceVoorzieningen (ambulancebedrijven) in Nederland. URL: http://www.ambulancezorg-wg.nl

BIG

Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg

Het BIG-register is een actueel register dat artsen, tandartsen, apothekers, gezondheidszorgpsychologen, fysiotherapeuten, verloskundigen en verpleegkundigen registreert en eventuele beperkingen in hun bevoegdheid vastlegt. In de wet BIG zijn de toelatingseisen voor deze beroepen vastgelegd. Alleen zij die zijn ingeschreven in het BIG-register mogen de door de wet beschermde titel voeren en aanspraak maken op bevoegdheden die met de titel samenhangen. Periodiek zal getoetst gaan worden of de kennis en vaardigheden van de ingeschrevenen nog voldoen aan het minimaal vereiste niveau. Het BIG-register verstrekt informatie over de registratie aan beroepsbeoefenaren, organisaties en burgers.

BKZ

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties

BMI

Body Mass Index

Maat voor (over)gewicht in kg/(lengte in m2).

bmr

Bof, mazelen, rodehond

BOPZ

Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen

BTN

Branchebelang Thuiszorg Nederland

URL: http://www.branchebelang-thuiszorg.nl/

CAD

Consultatiebureau voor alcohol en drugs

CAK

Centraal Administratie Kantoor

CBS

Centraal Bureau voor de Statistiek

URL: http://www.cbs.nl

CBZ

College bouw ziekenhuisvoorzieningen

CFI

Centrale Financiën Instellingen

CHT

Congenitale hypothyreoïdie

CIBG

Centraal Informatiepunt Beroepen Gezondheidszorg

CIZ

Centrum indicatestelling zorg

URL: http://www.ciz.nl

CJG

Centrum voor Jeugd en Gezin

URL: http://www.jeugdengezin.nl/dossiers/centra-voor-jeugd-en-gezin/default.asp

CMF

Comparative Mortality Figure

De verhouding tussen de sterfte in een bepaalde subpopulatie en de sterfte in de totale populatie gecorrigeerd voor leeftijds- en geslachtsverschillen (directe standaardisatie).

COPD

Chronic obstructive pulmonary disease

Chronische obstructieve longziekten.

CPA

Centrale post ambulancevervoer

Meldingspost op basis van de Wet Ambulancevervoer belast met de regeling en coördinatie van het ambulancevervoer in een bepaalde regio.

CVA

Cerebrovasculaire aandoeningen

Stoornis van de hersenfunctie door onvoldoende bloedvoorziening.

dB(A)

Maat voor geluiddruk gewogen naar menselijk gehoor.

De sterkte van geluid ofwel het geluidniveau, wordt uitgedrukt in decibel (dB). Het menselijk oor is niet voor alle frequenties (toonhoogtes) in gelijke mate gevoelig. Om de sterkte van geluid te meten, zoals een mens deze ervaart, wordt gecorrigeerd voor het verschil in gevoeligheid. Door optelling van alle gecorrigeerde frequenties ontstaat een ééngetalswaarde voor het geluidniveau, uitgedrukt in decibel(A) ofwel dB(A).

dbc

Diagnose Behandeling Combinatie

Een DBC geeft het geheel van activiteiten van de behandelaar weer (bijvoorbeeld vormen van diagnostiek, behandeling, begeleiding, et cetera) voortvloeiend uit de zorgvraag van de patiënt (Bron: www.dbconderhoud.nl).

DCMR

Milieudienst Rijnmond

dktp

Difterie, kinkhoest, tetanus, polio

EL&I

Economische Zaken, Landbouw & Innovatie

De ministeries van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) en Economische Zaken (EZ) zijn opgegaan in het ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie (EL&I). www.http://www.rijksoverheid.nl/ministeries/eleni

EU15

De 15 landen die vóór 1 april 2004 de Europese Unie vormden

België, Denemarken, Duitsland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Ierland, Italië, Luxemburg, Nederland, Oostenrijk, Portugal, Spanje, Verenigd Koninkrijk, Zweden.

EU27

De 27 landen die vanaf 1 januari 2007 de Europese Unie vormen.

België, Bulgarije, Cyprus, Denemarken, Duitsland, Estland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Hongarije, Ierland, Italië, Letland, Litouwen, Luxemburg, Malta, Nederland, Oostenrijk, Polen, Portugal, Roemenië, Slovenië, Slowakije, Spanje, Tsjechië, Verenigd Koninkrijk, Zweden.

fte

Full time equivalent

Aantal arbeidsuren als percentage van een volledige werkweek.

FTO

Farmaco-therapeutisch overleg

GGD

Gemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst

ggz

Geestelijke gezondheidszorg

GHOR

Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio

In 1996 in gang gezet project dat streeft naar verbetering en integratie van de Spoedeisende Medische Hulpverlening (SMH) en de Geneeskundige Hulpverlening bij Rampen (GHR). Er is sprake van geneeskundige hulp bij ongevallen en rampen (oftewel opschaling) op het moment dat het Coördinatieteam Plaats Incident (CTPI) wordt ingeschakeld. Bij een incident wordt naast de ambulancezorg dan ook de brandweer en/of de politie betrokken. Voor novemeber 2011 de afkorting van Geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen.

GLV

Gezonde levensverwachting

Het gemiddeld aantal te verwachten 'in goede gezondheid' doorgebrachte levensjaren. Deze gezondheidsmaat combineert lengte en kwaliteit van het leven in één getal. Afhankelijk van de definitie voor gezondheid zijn er drie soorten gezonde levensverwachting: levensverwachting in goed ervaren gezondheid (oordeel over eigen gezondheid is goed of zeer goed), levensverwachting zonder lichamelijke beperkingen (geen beperkingen in horen, zien, mobiliteit en ADL) en levensverwachting in goede geestelijke gezondheid (afwezigheid van gevoelens van eenzaamheid, rusteloosheid, verveling, depressie, van streek zijn).

HAP

Huisartsenpost

HB-donoren

heart-beating donoren

HDS

Huisartsendienstenstructuur

Hib

Haemophilus influenza type b

HIDHA

Huisarts in dienst van huisarts

Een huisarts (niet in opleiding) die voor langere tijd (minimaal een half jaar) als assistent in de praktijk van een zelfstandig gevestigde huisarts werkt

hiv

Human immunodeficiency virus

Humane Immunodeficiëntievirus.

HNP

Hernia nuclei pulposi

HPV

Humaan papilloma virus

ICD-10

International Classification of Diseases, tenth revision

ICSI

Intra Cytoplasmatische Sperma Injectie

IVF-behandeling waarbij één enkele zaadcel wordt geselecteerd en rechtstreeks in de eicel wordt geïnjecteerd.

IGZ

Inspectie voor de Gezondheidszorg

URL: http://www.igz.nl

IVF

In Vitro Fertilisatie

Methode waarbij eicellen, door middel van een punctie uit de eierstokken van de vrouw worden gehaald en buiten het lichaam worden bevrucht (reageerbuisbevruchting). Daarna worden de bevruchte eicellen in de baarmoeder geplaatst met als doel een zwangerschap tot stand te brengen.

IVZ

Stichting Informatievoorziening Zorg

URL: http://www.sivz.nl

JGZ

Jeugdgezondheidszorg

KNMG

Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Geneeskunst

Artsennet. URL: http://www.knmg.nl

KNMP

Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie

URL: http://www.knmp.nl

KNOV

Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen

De beroepsorganisatie van verloskundigen. URL: http://www.knov.nl/home/

KWR

Kwalitatieve Woningregistratie

LHV

Landelijke Huisartsen Vereniging

Artsennet. URL: http://www.lhv.nl

LINH

Landelijk informatienetwerk huisartsenzorg

URL: http://www.linh.nl

LMR

Landelijke Medische Registratie (Prismant / DHD)

LVT

Landelijke vereniging voor thuiszorg

Opgegaan in de branchevereniging ActiZ.

MHI

RAND Mental health inventory

Meet de algemene psychische gezondheidstoestand in een bevolking. Dit wordt bepaald door de balans tussen de mate van positieve en negatieve gevoelens.

MKA

Meldkamer Ambulancezorg

MRSA

Methicilline-resistente Staphylococcus aureus

NHG

Nederlands huisartsengenootschap

URL: http://www.nhg.org

NISB

Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen.

URL: http://www.nisb.nl

NIVEL

Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg

URL: http://www.nivel.nl

NMT

Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Tandheelkunde

NPG

Nationaal Programma Grieppreventie

NVZ

Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen

URL: http://www.nvz-ziekenhuizen.nl/

NZa

Nederlandse Zorgautoriteit

Samenvoeging van het College tarieven gezondheidszorg (CTG) en het College van toezicht op de zorgverzekeringen (CTZ). Per 1 januari 2006. URL: http://www.nza.nl.

OKZ

Ouder- en kindzorg

OMS

Orde van Medisch Specialisten

PBL

Planbureau voor de Leefomgeving

URL: http://www.pbl.nl

pgb

Persoonsgebonden budget

PKU

Phenylketonurie

Potentiële beroepsbevolking

Potentiële beroepsbevolking

Het deel van de bevolking dat gelet op zijn leeftijd in aanmerking komt voor deelname aan het arbeidsproces. Meestal hiertoe de bevolking van 15 tot 65 jaar gerekend.

RAV

Regionale ambulancevoorziening

Samenwerkingsverband tussen ambulancediensten en de Meldkamer Ambulancezorg (MKA).

RBA

Overleg regio in de zorg

RIAGG

Regionale Instelling voor Ambulante Geestelijke Gezondheidszorg

RIBW

Regionale Instelling voor Beschermd Wonen

Voorziening voor de huisvesting en ondersteuning aan psychosociaal kwetsbare personen (zoals ex-delinquenten, thuislozen en ex-verslaafden) met veelal een langdurige psychiatrische voorgeschiedenis. De beschermende woonvorm richt zich naast begeleiding ook op de verschillende levensgebieden, zoals algemene redzaamheid, wonen, sociale contacten en dagbesteding en/of werk en streeft naar resocialisatie.

RIO

Regionaal indicatie-orgaan

Verzorgt de indicatiestelling voor AWBZ-gefinancierde verpleging en (huishoudelijke, persoonlijke en gespecialiseerde) verzorging. De organisatie van de RIO's valt onder de verantwoordelijkheid van gemeenten.

RIVM

Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu

Bilthoven. Email: info@rivm.nl, URL: http://www.rivm.nl

RM

Rechterlijke Machtiging

Een Rechterlijke Machtiging (RM) is een gedwongen opname en behandeling van mensen van 12 jaar en ouder die lijden aan een psychiatrische ziekte. Bij een RM is geen sprake van een acute crisissituatie en duurt vaak een half jaar of langer.

ROS

Regionale Ondersteuningsstructuur

RVP

Rijksvaccinatieprogramma

SCP

Sociaal en Cultureel Planbureau

URL: http://www.scp.nl

SEH

Spoedeisende hulp

SES

Sociaaleconomische status

Positie die iemand inneemt in de sociale hiërarchie, gemeten aan de hand van opleiding, inkomen of beroepsstatus.

sma

Sociaal-medische advisering

soa

Seksueel overdraagbare aandoeningen

tbc

Tuberculose

V&J

Ministerie van Veiligheid & Justitie

Vetc

Voorlichting in eigen taal en cultuur

VGN

Vereniging gehandicaptenzorg Nederland

VHN

Vereniging Huisartsenposten Nederland

Brancheorganisatie van huisartsenposten in Nederland. URL: http://www.vhned.nl

VNG

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

URL: http://www.vng.nl

VROM

Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (Ministry of Housing, Spatial Planning and the Environment)

URL: www.rijksoverheid.nl/ministeries/vrom

VvOCM

Vereninging van Oefentherapeuten Cesar en Mensendieck

De Vereninging van Oefentherapeuten Cesar en Mensendieck behartigt de belangen van de aangesloten therapeuten en bewaakt de kwaliteit van de beroepsuitoefening

VWS

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

URL: www.rijksoverheid.nl/ministeries/vws

VWS

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (Ministry of Public health, Welfare and Sport)

URL: www.rijksoverheid.nl/ministeries/vws

VWS-rit

Voorwaardescheppende rit

Rit waarbij de ambulance preventief naar een zodanige plaats in de verzorgingsregio wordt gedirigeerd dat de 15-minuten bereikbaarheidsgrens binnen de CPA-regio alsnog of wederom wordt gegarandeerd.

Wajong

Wet Arbeidsongeschiktheidsvoorziening Jonggehandicapten

WAV

Wet Ambulancevervoer

Regelt de voorwaarden waaronder en de wijze waarop ambulancevervoer moet plaatsvinden. In de WAV staat onder meer dat ambulancevervoer alleen mag plaatsvinden in opdracht van de CPA en dat voor het verrichten van ambulancevervoer een vergunning van de provincie nodig is (IGZ, 1997, p. 125).

WBMV

Wet op bijzondere medische verrichtingen

Deze wet biedt de overheid de mogelijkheid om nieuwe en bestaande ontwikkelingen in de medische beschikbaarheid van bepaalde medische technologieën te stimuleren, te concentreren in bepaalde instellingen, af te remmen of zelfs te verbieden. Het oude wettelijke stelsel van vergunningen en verboden (o.a. art. 18) uit de WZV is daarmee komen te vervallen.

WBO

Wet bevolkingsonderzoek

WCPV

Wet collectieve preventie volksgezondheid

Met ingang van 1 december 2008 is de WCPV met enkele aanpassingen overgegaan in de Wet publieke gezondheid (PG)

WHO

World Health Organization

Wereldgezondheidsorganisatie. URL: http://www.who.int

Wjz

Wet op de jeugdzorg

Wmo

Wet maatschappelijke ondersteuning

WOG

Wet op de geneesmiddelenvoorziening

WoON

Woon Onderzoek Nederland

Het Woon Onderzoek Nederland is een onderzoek van het ministerie van VROM dat de woonwensen en woonomstandigheden in kaart brengt.

Wpg

Wet publieke gezondheid

WTZi

Wet Toelating Zorginstellingen

WVC

Ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur

URL: www.rijksoverheid.nl/ministeries/vws

WZV

Wet ziekenhuisvoorzieningen

ZN

Zorgverzekeraars Nederland

URL: http://www.zn.nl

ZonMw

Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie

URL: http://www.zonmw.nl

Naar boven

.

Begrippen. In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationale Atlas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, <http://www.zorgatlas.nl> Zorgatlas, 24 juni 2011.

Nationale Atlas Volksgezondheid, versie 4.12, 13 juni 2013
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.